Vì sao Xe tải Trung Quốc đang chiếm được thị trường ở Việt Nam

April 6, 2015 1:59 am


Vì sao Xe tải Trung Quốc đang chiếm được thị trường ở Việt Nam

Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, chỉ trong tháng 1-2015,  lượng ô tô tải nhập khẩu từ Trung Quốc vào Việt Nam gần gấp hai lần cùng kỳ năm ngoái.

 

Xe Trung Quốc giá rẻ

Số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan cho biết trong tháng 1-2015, các doanh nghiệp Việt Nam đã nhập khẩu gần 1.680 xe các loại từ Trung Quốc, gấp 5,3 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó có 495 xe tải nguyên chiếc, gấp 1,9 lần cùng kỳ năm ngoái và chiếm 22,7% lượng ô tô tải nhập khẩu của cả nước.

Nhiều doanh nghiệp nhập khẩu ô tô cho biết sở dĩ lượng xe nhập khẩu Trung Quốc tăng cao do trong nước không đáp ứng đủ. Giá xe nhập khẩu từ Trung Quốc chỉ bằng 2/3 giá các loại xe từ ASEAN, châu Âu, trong khi chỉ cần 3-4 năm đã hoàn vốn. Vào thời điểm tháng 10-2014, nhu cầu mua xe của các doanh nghiệp vận tải tăng đột ngột sau khi cơ quan quản lý nhà nước siết chặt tình trạng chở hàng quá tải.

Chẳng hạn, trước đây xe bốn trục bánh xe được nhà sản xuất lắp động cơ 420-480 sức ngựa có thể chở đến 60 tấn hàng hóa, nhưng với quy định mới xe tải này chỉ còn chở được 17 tấn hàng. Doanh nghiệp nhập khẩu đã đặt nhà sản xuất lắp ráp động cơ khoảng 320 sức ngựa là vừa đủ và nhanh chóng đưa xe về Việt Nam bán với giá rẻ thêm 8-10% so với cùng thương hiệu nên xe Trung Quốc nhập khẩu lại càng sốt.

Các doanh nghiệp nhập khẩu ô tô tải Trung Quốc dự báo năm nay tình hình kinh doanh ô tô tải nhập khẩu Trung Quốc vẫn sẽ tiếp tục tốt, tăng trưởng khoảng hai con số vì Chính phủ cương quyết kiểm soát tải trọng của các loại xe lưu thông trên đường trong khi kinh tế đã bắt đầu khá lên, nhu cầu vận chuyển hàng hóa ngày càng gia tăng.

Trước đây một xe đầu kéo (loại ba trục) thêm rơmooc có thể kéo đến 60-80 tấn hàng hóa, nhưng nay loại xe này chỉ có thể chở tối đa 32 tấn, nên doanh nghiệp vận tải buộc phải mua thêm một xe nữa mới có thể chuyên chở hết hàng hóa của khách.

Trong khi đó, xe tải Trung Quốc nhập về đến Việt Nam rẻ hơn xe do Thaco sản xuất lắp ráp 5-15%, cho dù tỉ lệ nội địa hóa chi tiết các dòng xe tải do công ty sản xuất đã lên đến 30%, thậm chí có dòng xe lên đến 40%, nên nhiều người cũng chọn mua xe Trung Quốc để tiết kiệm chi phí.

Bộ Tài chính: do giá chứ không phải thuế

Trao đổi với báo Tuổi Trẻ, một lãnh đạo Vụ Hợp tác quốc tế Bộ Tài chính cho rằng lượng ô tô Trung Quốc nhập vào Việt Nam tăng lên mạnh mẽ trong thời gian qua là do giá cạnh tranh chứ không phải do thuế.

Theo đó, thuế nhập khẩu của hầu hết sản phẩm ô tô nguyên chiếc từ thị trường này được cam kết giữ mức 50% (?).

Cũng theo vị này, số lượng loại ô tô nhập từ Trung Quốc có thuế nhập khẩu 0% chiếm tỉ lệ rất nhỏ. Việc đánh thuế nhập khẩu linh kiện ô tô nhập khẩu từ Trung Quốc cũng trên cơ sở cân nhắc nhiều yếu tố, trong đó ưu tiên cho những sản phẩm trong nước chưa sản xuất được.

Tuy nhiên, Bộ Tài chính cũng đang xem xét giảm thuế nhập khẩu linh kiện, phụ tùng ô tô nhập khẩu từ Trung Quốc nhanh hơn lộ trình đặt ra. Điều quan trọng cần cân nhắc là phải có đánh giá tổng thể tác động đến các ngành công nghiệp liên quan.

Chẳng hạn, nếu giảm thuế, các ngành công nghiệp phụ trợ cho sản xuất ô tô được lợi gì, ngân sách quốc gia được lợi gì…

Thuế làm khó ngành lắp ráp xe trong nước

Trong văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài chính, Hiệp hội Cơ khí Việt Nam (VAMI) phản ảnh những bất cập trong chính sách thực hiện Hiệp định thương mại tự do ASEAN – Trung Quốc, nhất là chính sách thuế với nhập khẩu ô tô tải.

Theo đó, sau khi so sánh mức thuế nhập khẩu ô tô tải nguyên chiếc với chi phí lắp ráp và thuế nhập khẩu bộ linh kiện rời (CKD) tại thông tư 166/2014 của Bộ Tài chính có hiệu lực từ ngày 1-1-2015, VAMI cho rằng thuế nhập khẩu ô tô tải nguyên chiếc hiện còn rất thấp so với nhập linh kiện, dẫn đến sự cạnh tranh không công bằng giữa các doanh nghiệp kinh doanh xe tải nhập nguyên chiếc với doanh nghiệp nhập linh kiện về lắp ráp.

Cụ thể, trong khi chi phí lắp ráp và thuế nhập khẩu đối với linh kiện ở mức 24%, thuế nhập khẩu một số chủng loại ô tô tải nguyên chiếc (từ 20 tấn trở lên) chỉ còn 10-20%, thậm chí thuế nhập khẩu đối với một số loại ô tô tải nguyên chiếc trên 45 tấn chỉ còn… 0%.

Theo bảng so sánh của VAMI, chi phí lắp ráp và thuế nhập khẩu linh kiện CKD của một số loại ô tô tải còn cao hơn 9-24% so với thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc.

Trong khi đó, các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước còn phải đầu tư dây chuyền sản xuất lắp ráp, chi phí quản lý và đào tạo nhân lực phục vụ sản xuất, chưa kể việc nhập khẩu bộ linh kiện rời thường cao hơn nhập khẩu ô tô nguyên chiếc.

Theo VAMI, do thuế nhập khẩu nguyên chiếc thấp hơn so với nhập dạng CKD, các doanh nghiệp có xu hướng chuyển sang nhập xe tải nguyên chiếc thay vì nhập khẩu linh kiện để lắp ráp, gây ảnh hưởng đến ngành chế tạo cơ khí, sản xuất và lắp ráp xe tải trong nước và thất thu nguồn thuế lớn cho Nhà nước.

Từ thực tế đó, VAMI kiến nghị Thủ tướng, Bộ Tài chính xem xét điều chỉnh mức thuế nhập khẩu giữa xe tải nhập nguyên chiếc và nhập linh kiện nhằm phát triển sản xuất trong nước, không thất thu thuế, đồng thời thực hiện nghiêm quy hoạch phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn năm 2035 mà Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt.